Waarom het voorjaar van de bijen al in de herfst begint
Denk je bij tuinieren aan de lente? Je bent niet de enige. Toch maken doorgewinterde tuiniers én ecologen het verschil juist in het najaar. Terwijl de bomen hun bladeren verliezen en het buiten frisser wordt, gebeurt er onder de grond namelijk iets cruciaals.
Oktober en november zijn dé maanden om bloembollen en vaste planten in de grond te stoppen. En daar zijn de allereerste bijen van het voorjaar je straks ontzettend dankbaar voor.
De grote lentehonger van de hommelkoningin
Stel je voor: je hebt maandenlang geslapen en wordt op een zonnige dag in februari wakker. Je hebt enorme honger, maar alle keukenkastjes zijn leeg.
Dit is precies wat hommelkoninginnen en de eerste wilde bijen meemaken. Zodra de eerste voorjaarszon de natuur opwarmt, ontwaken de koninginnen uit hun winterslaap. Ze zijn uitgehongerd en hebben direct energie (nectar) nodig om te overleven en bouwstoffen (stuifmeel) om een nieuw volk te stichten. Bloeit er op dat moment nog niets in de buurt? Dan redden veel van deze nuttige bestuivers het niet.
Waarom de herfst dé perfecte planttijd is
Veel mensen rennen pas in april naar het tuincentrum, maar botanisch gezien loop je dan achter de feiten aan. De herfst heeft drie grote voordelen voor je tuin én voor de bijen:
Warme, vochtige bodem: De grond is nog opgewarmd door de zomerzon en door de najaarsregen drogen jonge wortels niet uit.
Sterk wortelstelsel: Bollen en vaste planten krijgen in het najaar rustig de tijd om ondergronds een stevig wortelnetwerk te bouwen. Zodra het voorjaar aanbreekt, schieten ze direct krachtig omhoog.
Noodzakelijke koudeperiode: Veel voorjaarsbollen hebben de kou van de winter nodig als signaal dat het voorjaar eraan komt. Zonder winterkou komen ze simpelweg niet goed tot bloei.
Het 'Lopend Buffet' voor bijen: Welke soorten kies je?
Om de bijen van februari tot juni van voedsel te voorzien, wil je een variatie aan vroege bloeiers planten. Met deze combinatie bouw je een doorlopend buffet:
Sneeuwklokjes (Galanthus): Bloeien vaak al in februari. Het is de allereerste snack voor de vroegste vliegers.
Boerenkrokussen (Crocus tommasinianus): Echte nectarbommen in februari en maart. Bijen vliegen er massaal op vanwege het goed bereikbare stuifmeel.
Oosterse Sterhyacint (Scilla siberica): Bloeit in maart en april met opvallende blauwe bloemetjes. Zeer geliefd bij wilde bijen.
Longkruid (Pulmonaria): Een ijzersterke vaste plant die al vroeg in het voorjaar bloeit met roze en blauwe bloempjes.
Sierui (Allium): Bloeit later in het voorjaar (mei/juni) en vormt de brug tussen de lente en de hoogzomer.
3 Gouden regels voor een bijvriendelijke aanplant
1. Kies áltijd voor biologisch
Dit is de belangrijkste regel: koop biologische (ongespoten) bollen en planten. Gangbare gekweekte bollen bevatten helaas nog vaak resten van bestrijdingsmiddelen (neonicotinoïden). Als een bij eet van een gespoten bloem, kan dat fataal zijn. Biologische bollen herken je aan het bekende groene EU-biolabel.
2. Onthoud de plantdiepte-regel
Bollen planten is simpel als je deze vuistregel onthoudt: plant de bol twee tot drie keer zo diep als de bol hoog is. Een bol van 3 cm hoog plant je dus op 6 tot 9 cm diepte met het puntje omhoog.
3. Geen tuin? Maak een 'Lasagnepot' op je balkon
Heb je alleen een balkon of terras? Geen probleem! Gebruik een grote pot en plant de bollen in lagen (zoals een lasagne):
Onderin: Laatbloeiers (zoals Alliums of tulpen).
Middelste laag: Middenbloeiers (zoals blauwe druifjes of Scilla’s).
Bovenin: Vroegbloeiers (zoals krokussen en sneeuwklokjes).
Dek elke laag af met een laagje potgrond. Zo heb je vanaf februari tot ver in het voorjaar een opeenvolging van bloemen op een paar vierkante meter!
Stroop je mouwen op voor het gaat vriezen
Met een uurtje werk in oktober of november leg je de basis voor een bruisende, bijvriendelijke tuin in het voorjaar. Haal de spades tevoorschijn, stop die bollen in de grond en geef de natuur een vliegende start!
